Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (2024)

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (1)Kleurengenetica bij het paard is een interessant onderwerp want waarom kleurt een zwart paard bruin? Of juist grijs? En wat is de functie van countershading (omgekeerde schaduw)? En welke vachtkleuren zijn veilig te kruisen en welke niet? Gelukkig is er al heel veel bekend over de kleurengenetica bij het paard waardoor men vandaag de dag gericht kan fokken op kleuren en witpatronen indien men dit wenst. Dit biedt de mogelijkheid om de meest bijzondere kleurencombinaties te fokken. Maar zelfs zonder deze combinaties zijn er veel variaties mogelijk binnen één gen en hoe gewoontjes een kleur misschien mag zijn, de genetica achter elke kleur blijft interessant.

Kleurengenetica bij het paard

Kleurengenetica is een term voor de genetica die schuilt achter de verschillende kleuren en witpatronen die een paard kan hebben. Genetica is sterk afhankelijk van een aantal factoren, namelijk de dominantie van een gen en of het heterozygoot of hom*ozygoot aanwezig is. De exacte genetische kaart van een paard is terug te vinden in het DNA. Bij sommige paarden kan men aan het fenotype (uiterlijk) zien welke kleur het paard heeft, maar om echt zeker te zijn is het van belang het genotype (genetische kaart) van het paard te kennen. Dit kan met behulp van een DNA-test gedaan worden.

Dominant en recessief

De dominantie van een gen bepaalt hoe een gen zich zal manifesteren op de vacht van een paard. Een dominant gen zal altijd tonen op de paardenvacht. Een recessief gen toont enkel als het in tweevoud aanwezig is op een gen, het wordt dan niet gedomineerd door een ander gen en krijgt ook niet de kans zich te verstoppen als er geen dominant gen aanwezig is. Op het moment dat een gen incompleet dominant is dan heeft het gen minder effect op de vacht als er maar één pakketje informatie (heterozygoot) op het gen staat. Staan er twee pakketjes informatie (hom*ozygoot) op het gen dan heeft het gen meer effect op de vacht. Een incompleet recessief gen werkt precies hetzelfde als een recessief gen, het is alleen ook in staat om te tonen als het in enkelvoud voorkomt op een gen gecombineerd met een mutatie van datzelfde gen.

Heterozygoot en hom*ozygoot

Een andere belangrijke factor is of een gen hom*ozygoot of heterozygoot is. Op elk gen staan allelen in tweevoud. Een allel kan het beste gezien worden als een zitplaats en geeft ruimte aan een potentieel pakketje informatie met gegevens over de kleur of witpatronen op de paardenvacht. 50% van deze informatie komt bij de hengst vandaan, 50% bij de merrie. De ene zitplaats is dus gereserveerd voor gegevens van de hengst, de andere voor gegevens van de merrie. Deze plekken hoeven niet per se bezet te zijn bij een nakomeling, zo'n veulen test dan negatief voor het gen van die specifieke kleur. Is er echter één allel bezet van het gen met een pakketje informatie van één van de ouders dan spreekt men van een heterozygoot gen. Zijn beide plekken van het gen bezet dan hebben we het over een hom*ozygoot gen.

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (2)Valk / Bron: Amable (www.bokt.nl)

Vachtkleuren, het gevolg van mutaties

Kleurengenetica heeft effect op heel veel dingen. Dit is niet altijd alleen de vacht. Feitelijk is elke kleur bij het paard ooit ontstaan door een mutatie. Meestal gaat dit goed. Als het niet goed gaat dan sterven bloedlijnen met het gen over het algemeen snel uit of krijgt een individu met de mutatie niet eens de kans zich voort te planten. Dit wordt natuurlijke selectie genoemd. Het kan misgaan op het moment dat een kleurmutatie wordt veroorzaakt op een gen dat vlakbij (en soms zelfs op) een gen staat met gegevens voor vitale functies. Soms moeten dan twee ouderdieren met de mutatie zich samen voortplanten wil het defect tevoorschijn komen, in dit geval bij het veulen. Soms is de mutatie gelijk al bij de eerste generatie zichtbaar.

Menselijke selectie

Vandaag de dag hebben mensen veel invloed op de kleurenselectie en daarmee de genenpool van het paard. Sommige kleuren zijn bijzonder populair waardoor een bepaalde kleur zich snel kan verspreiden onder populaties. Een gen dat anders in het wild een zeldzaamheid zou zijn en het risico zou lopen te verdwijnen, kan met behulp van de mens makkelijk behouden worden.

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (3)Snowflake appaloosa / Bron: Amanda (www.bokt.nl)

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (4)Palomino / Bron: Amanda (www.bokt.nl)

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (5)

Kleurengenetica bij het paard: Agouti-gen, bruin (modifier)

Het agouti-gen is een modifier. Dit betekent dat het gen de basiskleur van een paard verandert. De basiskleur wordt wel behouden maar verplaatst of verandert in de loop van de jaren. Agouti heeft alle…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (6)

Kleurengenetica bij het paard: Appaloosa-gen (witpatroon)

Kleurengenetica is een complex onderwerp, geen enkel gen bewijst dat beter dan het appaloosa-gen. Dit gen komt in enorm veel vormen en maten voor en manifesteert zich van witte haartjes vermengd door…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (7)

Kleurengenetica bij het paard: Champagne-gen (verdunning)

Champagne is een bijzondere kleur binnen de kleurengenetica. Het gen bestond al ongeveer een eeuw tegen de tijd dat het erkend werd in 1990 en vindt zijn oorsprong bij Amerikaanse paarden. Inmiddels i…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (8)

Kleurengenetica bij het paard: Crème & pearl (verdunning)

Het crème- en pearl-gen zijn twee verschillende soorten genen bij het paard die in enkelvoud (heterozygoot) of tweevoud (hom*ozygoot) voor kunnen komen. Dit maakt het crème-gen een opmerkelijk stukje k…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (9)

Kleurengenetica bij het paard: Dun-gen (verdunning) nd1, nd2

Het dun-gen is een oeroud gen dat paarden door de tijdperken heen beschermd heeft tegen roofdieren. Het geeft een bijzonder patroon op de paardenvacht d.m.v. strepen en maakt de vachtkleur valer waard…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (10)

Kleurengenetica bij het paard: Flaxen-gen (modifier)

Flaxen valt volgens de kleurengenetica onder de modifiers. Het heeft alleen effect op rood pigment en uit zich uitsluitend bij vospaarden in de manen en staart die heel licht van kleur worden. Dit wor…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (11)

Kleurengenetica bij het paard: Mushroom-gen (verdunning)

Mushroom is een verdunning bij paarden die voor het eerst ontdekt is bij Shetlanders. Inmiddels is bekend dat het gen ook aanwezig is bij Haflingers, Quarter Horses en IJslanders. Lang is gedacht dat…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (12)

Kleurengenetica bij het paard: OLW-gen frame (witpatroon)

OLW-frame, ook wel LWO genoemd, staat voor 'Overo Lethal White'. Vroeger werd het nog overo genoemd als verzamelnaam voor verschillende witpatronen waarvan men niet wist welk gen er voor verantwoordel…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (13)

Kleurengenetica bij het paard: Pangaré-gen (modifier)

Pangaré is een modifier (veranderaar van de basiskleur) en een vorm van countershading zoals sooty dat ook is. Feitelijk draait het de perceptie van schaduw om. De bovenkant van het paardenlichaam, wa…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (14)

Kleurengenetica bij het paard: Rabicano-gen (witpatroon)

Rabicano is een gen dat valt onder 'roaning'. Roaning is een verzamelnaam voor witpatronen waarbij witte haartjes zich mengen met de gepigmenteerde haren. Dit moet men niet verwarren met roan dat een…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (15)

Kleurengenetica bij het paard: Roan-gen (witpatroon)

Het roan-gen valt onder de witpatronen. In tegenstelling tot bijvoorbeeld tobiano of splashed white is er bij roan geen sprake van duidelijke witte vlekken. Bij roan verschijnen er witte haartjes vers…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (16)

Kleurengenetica bij het paard: Sabino1-gen (witpatroon)

Het sabino-gen valt onder de witpatronen en kan zich op heel veel verschillende manieren uiten. Sabino komt in veel verschillende vormen en maten. Het meest gezien zijn toch wel de hoge witte benen, w…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (17)

Kleurengenetica bij het paard: Schimmel-gen (modifier)

Het schimmel-gen is een dominant gen en is een modifier. Binnen de kleurengenetica is het een opvallend gen omdat het álle andere kleuren domineert. Het maakt niet uit welke kleur het paard heeft als…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (18)

Kleurengenetica bij het paard: Sooty-gen (modifier)

Het sooty-gen is een modifier (veranderaar van de basiskleur) en heeft een opvallend effect. Het draait feitelijk de perceptie van schaduw om, vermoedelijk om roofdieren van de kaart te brengen. De de…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (19)

Kleurengenetica bij het paard: Splashed white (witpatroon)

Splashed white is een verzamelnaam voor verschillende witpatronen, die zich op verschillende manieren manifesteert en op verschillende genen staat gecodeerd. Het gen wordt makkelijk over het hoofd gez…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (20)

Kleurengenetica bij het paard: Tobiano-gen (witpatroon)

Tobiano, dat ook wel platenbont wordt genoemd, is een witpatroon waar veulens mee geboren worden. Dit witpatroon kan op elke kleur voorkomen en komt ook voor in combinatie met andere witpatronen. Tobi…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (21)

Kleurengenetica bij het paard: Zilver-gen (verdunning)

Het zilver-gen is een verdunning en heeft alleen effect op zwart pigment. Op vos-paarden, die geen zwart pigment hebben, zal het dus niet zichtbaar zijn. Bruine en zwarte paarden krijgen donkergrijze…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (22)

Kleurengenetica bij het paard: Zwart en vos (extention-gen)

Het extention-gen ligt aan de basis van de kleurengenetica voor zowel paarden als andere organismen. Een paard is altijd zwart of rood (vos) als basiskleur. Andere genen hebben hier invloed op en kunn…

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden (2024)

FAQs

Vachtkleuren en kleurengenetica bij paarden? ›

Zwart is dominant. Een echt zwart paard heeft dus minimaal één gen voor zwart.

Welke kleur is dominant bij paarden? ›

Zwart is dominant. Een echt zwart paard heeft dus minimaal één gen voor zwart.

Waarom worden zwarte paarden bruin? ›

De bruine kleur ontstaat door de zon. De haren van je paard verbleken onder invloed van UV straling. Dit proces wordt versneld als er veel zouten van zweet op de huid van je paard achterblijven.

Welke kleuren kunnen paarden zijn? ›

Een paard kan blauw, geel, wit en grijstinten goed van elkaar onderscheiden, maar rood en groen bijna niet.

Welke kleur op vos paard? ›

Lichte kleuren bij een vos is een echte no go, het zorgt er allemaal voor dat het er flets uitziet. Ga daarom voor wat donkere kleuren zoals legergroen en donkerpaars.

Welke kleur dominant? ›

Rood staat voor dominant

Mensen die deze kleur als uitkomst krijgen zijn vaak competitief, assertief, vastbesloten en zelfverzekerd. Ze zijn direct, nemen de leiding en doen er alles aan om hun doel te bereiken.

Hoe wordt een zwart paard geboren? ›

Alle vachtkleuren komen voort uit twee kleuren, zwart en vos. Zwart is dominant over de vos kleur. Een paard kan hom*ozygoot zwart of heterozygoot zwart zijn, dit heeft te maken met de genen. Wanneer je met twee zwarte paarden fokt, heb je kans op een zwart veulen of een vos.

Welke kleur heeft de huid van een paard? ›

De huid is donker en de vacht bevat zwarte en witte haren (grijs). Grijzen worden meestal donker geboren en lichter met wanneer het paard ouder wordt.

Welke Kleurfactor zorgt voor zwarte haren in de vacht? ›

Sooty is een kleurfactor die bij aanwezigheid donkere haren in de vacht veroorzaakt.

Welke kleur komt het meest voor bij het Gelderse paard? ›

De meest voorkomende kleur is vos en vaak met veel witte aftekeningen, maar de Gelderse komen ook voor in andere kleuren zoals zwart, bruin of schimmel. De schofthoogte ligt gemiddeld gezien rond de 1.65 m.

Welke kleur is Roan? ›

Roan-vachtkleur is een wit patroon met een mengsel van witte en gekleurde haren over het lichaam, terwijl het hoofd, de onderbenen, de manen en de staart gekleurd blijven.

Wat is de kleur van een Haflinger? ›

Het middelgrote paard heeft een stokmaat die varieert van 1,35 tot 1,55 m. De kleur is altijd vos, alle tinten zijn toegelaten: van melkvos tot koolvos, maar met weinig wit aan de benen. Manen en staart moeten blond of grijs zijn.

Hoe heet een zwart wit paard? ›

Een schimmel is een grijs paard dat geboren wordt met een donkere vachtkleur, maar dat met het ouder worden een steeds wittere vacht verkrijgt. De huid van deze paarden is zwart en ook de ogen zijn donker. Bijna alle lipizzaners zijn schimmels.

Hoe herken je een dominant paard? ›

Vaak wordt een paard als dominant bestempeld bij bijvoorbeeld één of meer van de volgende dingen: Hij is 'lomp', zet vaak een hoef op je voet, trekt je mee, duwt je opzij of omver, jaagt je weg bij zijn voer… of erger: hij valt je aan tijdens longeren, trekt zich los bij alles dat je vraagt, gaat compleet zijn eigen ...

Kunnen paarden tegen felle kleuren? ›

De meeste paarden weten van nature welke planten ze wel of beter niet op kunnen eten. Planten met bijvoorbeeld rode bessen, felle kleuren, een vreemde geur of bittere smaak zullen ze normaal laten staan.

Welk kleur Rijjasje bij paard? ›

De rijbroek moet wit, beige of geel/champagne zijn, maar de zitvlakken en kniestukken mogen wel een andere kleur hebben.

Wat betekent groen bij paarden? ›

De betekenis van Groen.

Zo staat het voor vernieuwing, de natuur, energie, groei, veiligheid, genezing, duurzaamheid en positiviteit. Groen geeft het gevoel van hoop, gezondheid, avontuur, balans en zelfbeheersing.

References

Top Articles
44 Mouthwatering Low FODMAP Recipes For IBS (+ Printable PDF)
Jewish-Style Braised Brisket With Onions and Carrots Recipe
Dainty Rascal Io
Frases para un bendecido domingo: llena tu día con palabras de gratitud y esperanza - Blogfrases
Joi Databas
Danielle Moodie-Mills Net Worth
Angela Babicz Leak
Le Blanc Los Cabos - Los Cabos – Le Blanc Spa Resort Adults-Only All Inclusive
How to change your Android phone's default Google account
Fnv Turbo
Noaa Swell Forecast
Mawal Gameroom Download
King Fields Mortuary
‘Accused: Guilty Or Innocent?’: A&E Delivering Up-Close Look At Lives Of Those Accused Of Brutal Crimes
Insidekp.kp.org Hrconnect
Craigslist List Albuquerque: Your Ultimate Guide to Buying, Selling, and Finding Everything - First Republic Craigslist
Tcgplayer Store
Hell's Kitchen Valley Center Photos Menu
Dallas Cowboys On Sirius Xm Radio
Touchless Car Wash Schaumburg
Putin advierte que si se permite a Ucrania usar misiles de largo alcance, los países de la OTAN estarán en guerra con Rusia - BBC News Mundo
Dark Entreaty Ffxiv
Play Tetris Mind Bender
Target Minute Clinic Hours
Why Are Fuel Leaks A Problem Aceable
Poochies Liquor Store
Motorcycle Blue Book Value Honda
Our 10 Best Selfcleaningcatlitterbox in the US - September 2024
Gesichtspflege & Gesichtscreme
Bj's Tires Near Me
Florence Y'alls Standings
Darknet Opsec Bible 2022
Otis Offender Michigan
2430 Research Parkway
Roch Hodech Nissan 2023
How Much Is Mink V3
Edict Of Force Poe
Craigslist Malone New York
Unveiling Gali_gool Leaks: Discoveries And Insights
Watch Chainsaw Man English Sub/Dub online Free on HiAnime.to
Greg Steube Height
Zom 100 Mbti
Crigslist Tucson
Adams-Buggs Funeral Services Obituaries
Aznchikz
1990 cold case: Who killed Cheryl Henry and Andy Atkinson on Lovers Lane in west Houston?
Where Is Darla-Jean Stanton Now
Edict Of Force Poe
Rise Meadville Reviews
Kobe Express Bayside Lakes Photos
Latest Posts
Article information

Author: Corie Satterfield

Last Updated:

Views: 5844

Rating: 4.1 / 5 (42 voted)

Reviews: 89% of readers found this page helpful

Author information

Name: Corie Satterfield

Birthday: 1992-08-19

Address: 850 Benjamin Bridge, Dickinsonchester, CO 68572-0542

Phone: +26813599986666

Job: Sales Manager

Hobby: Table tennis, Soapmaking, Flower arranging, amateur radio, Rock climbing, scrapbook, Horseback riding

Introduction: My name is Corie Satterfield, I am a fancy, perfect, spotless, quaint, fantastic, funny, lucky person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.